Xuất Khẩu Malaysia

Malaysia có dân số hơn 33 triệu người với sức mua ổn định, TMĐT phát triển nhanh, và là cửa ngõ quan trọng để tiếp cận thị trường ASEAN Hồi giáo (gần 300 triệu người tiêu dùng Muslim tại khu vực).

• Thị trường Halal: Malaysia là trung tâm Halal hàng đầu thế giới. Sản phẩm có chứng nhận Halal JAKIM được công nhận rộng rãi tại các nước Hồi giáo — đây là lợi thế lớn cho doanh nghiệp muốn mở rộng sang Indonesia, Brunei, và Trung Đông
• TMĐT phát triển: Shopee và Lazada Malaysia là hai sàn lớn nhất. Người dùng internet chiếm 90%+ dân số, tạo kênh bán hàng trực tuyến tiềm năng
• Đa dạng ngành hàng: Nhu cầu cao với thực phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm bổ sung, sản phẩm chăm sóc cá nhân, và hàng tiêu dùng
• Vị trí chiến lược: Nằm giữa Singapore và Thái Lan, hệ thống cảng và logistics phát triển, chi phí kho bãi thấp hơn Singapore
• FTA: Malaysia là thành viên RCEP và ASEAN, hưởng ưu đãi thuế quan cho hàng từ Việt Nam qua ATIGA

Không bắt buộc trong giai đoạn đầu. Doanh nghiệp Việt Nam có thể xuất khẩu sang Malaysia qua nhiều mô hình mà không cần thành lập công ty, nhờ dịch vụ IOR.

• Xuất khẩu qua nhà phân phối: Bán hàng cho nhà nhập khẩu/phân phối Malaysia. Nhược điểm: thường yêu cầu hợp đồng độc quyền và nhà phân phối kiểm soát giá bán
• Importer of Record (IOR): G.O.L đứng tên nhập khẩu tại Malaysia, giữ giấy phép sản phẩm cho kênh online. Doanh nghiệp kiểm soát thương hiệu và không bị ràng buộc độc quyền
• Cross-border e-commerce: Bán trực tiếp từ Việt Nam qua Shopee/Lazada Malaysia. Phù hợp giai đoạn test thị trường
• Đa kênh: IOR giữ giấy phép cho kênh TMĐT, nhà phân phối giữ giấy phép riêng cho kênh bán lẻ — cùng một sản phẩm, hai license holder, doanh nghiệp linh hoạt thay đổi đối tác
• Khi nào lập pháp nhân: Khi doanh thu ổn định, cần kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, hoặc cần chứng nhận Halal JAKIM (một số trường hợp yêu cầu pháp nhân nội địa)

Malaysia có nhiều cơ quan quản lý với yêu cầu khác nhau. Điểm đặc biệt so với Singapore và Philippines: Malaysia có thêm yêu cầu Halal cho nhiều sản phẩm tiêu dùng.

• Mỹ phẩm (NPRA Notification): Cơ quan National Pharmaceutical Regulatory Agency quản lý. Quy trình notification tương tự Singapore nhưng yêu cầu nhà máy sản xuất phải có chứng nhận ASEAN GMP
• Thực phẩm & đồ uống (MOH/Food Safety): Cần giấy phép nhập khẩu thực phẩm. Quy định nhãn mác nghiêm ngặt bằng Bahasa Melayu
• Thiết bị y tế (MDA Registration): Cơ quan Medical Device Authority quản lý. Phân loại theo 4 class (A-D), quy trình tương tự HSA Singapore
• Thực phẩm bổ sung & sản phẩm sức khỏe: Phân loại phức tạp — có thể thuộc NPRA hoặc MOH tùy thành phần và claims
• Chứng nhận Halal (JAKIM): Không bắt buộc cho tất cả sản phẩm nhưng gần như bắt buộc trên thực tế nếu muốn vào hệ thống bán lẻ lớn và siêu thị. G.O.L không trực tiếp xử lý Halal nhưng tư vấn khi nào Halal là cần thiết

Thời gian tùy loại sản phẩm. Malaysia nhanh hơn Philippines nhưng chậm hơn Singapore, đặc biệt nếu cần chứng nhận Halal.

• Mỹ phẩm (NPRA): 5-10 ngày làm việc cho notification. Điều kiện: nhà máy phải có ASEAN GMP — nếu chưa có, cần bổ sung trước (xem FAQ #5)
• Thực phẩm đóng gói: 2-4 tuần cho giấy phép nhập khẩu
• Thiết bị y tế (MDA): Class A: 2-4 tuần. Class B-D: 1-3 tháng
• Halal JAKIM: Thêm 1-3 tháng nếu sản phẩm cần chứng nhận Halal
• Với IOR: Sử dụng IOR bỏ qua thời gian thành lập pháp nhân (3-6 tháng tại Malaysia), tổng thời gian từ quyết định đến bán hàng có thể rút ngắn đáng kể

NPRA (National Pharmaceutical Regulatory Agency) quản lý mỹ phẩm nhập khẩu vào Malaysia. Quy trình notification tương tự Singapore (HSA) nhưng có một yêu cầu quan trọng khác biệt: nhà máy sản xuất phải có chứng nhận ASEAN GMP.

• Bước 1 — Kiểm tra chứng nhận nhà máy: Xác nhận nhà máy sản xuất có ASEAN GMP (ASEAN Cosmetic Good Manufacturing Practice). Đây là yêu cầu bắt buộc tại Malaysia, khác với Singapore nơi chỉ cần đảm bảo chất lượng chung
• Bước 2 — Chuẩn bị hồ sơ: Product Information File, thành phần INCI, nhãn mác bằng Bahasa Melayu, chứng nhận ASEAN GMP nhà máy
• Bước 3 — Nộp notification: Nộp qua hệ thống trực tuyến QUEST 3+ của NPRA. Thời gian: 5-10 ngày làm việc
• Bài học thực tế: Trong một trường hợp G.O.L xử lý, sản phẩm mỹ phẩm sản xuất tại nhà máy Việt Nam có giấy phép Bộ Y tế Việt Nam nhưng thiếu chứng nhận ASEAN GMP đã bị từ chối khi đăng ký NPRA Malaysia. Đây là quy định tương đối mới mà nhiều nhà máy tại Việt Nam chưa đáp ứng — G.O.L khuyến nghị kiểm tra chứng nhận nhà máy trước khi bắt đầu quy trình đăng ký
• So với Singapore: HSA Singapore không yêu cầu ASEAN GMP cụ thể, chỉ cần notification đơn giản. Nên nếu nhà máy chưa có ASEAN GMP, có thể vào Singapore trước trong khi xử lý chứng nhận cho Malaysia

Có. Tất cả sản phẩm bán tại Malaysia — dù online hay offline — phải tuân thủ quy định pháp lý Malaysia. Các sàn TMĐT ngày càng kiểm tra chặt, đặc biệt với sản phẩm sức khỏe và mỹ phẩm.

• Yêu cầu chung: Sản phẩm phải có giấy phép nhập khẩu hợp lệ, nhãn mác đúng quy định (Bahasa Melayu), và tuân thủ tiêu chuẩn an toàn Malaysia
• Mỹ phẩm: Cần NPRA notification trước khi listing. Sản phẩm không có notification có thể bị gỡ và gian hàng bị khóa
• Thực phẩm: Cần giấy phép nhập khẩu MOH. Nhãn dinh dưỡng bằng Bahasa Melayu
• Claims quảng cáo: Malaysia nghiêm cấm claims y tế không được phép trên sàn TMĐT. Vi phạm có thể bị phạt hành chính
• Halal trên sàn: Nhiều người tiêu dùng Malaysia ưu tiên sản phẩm có logo Halal — dù không bắt buộc trên sàn TMĐT, có Halal giúp tăng doanh thu đáng kể

Chuẩn bị kỹ hồ sơ trước khi xuất hàng là cách hiệu quả nhất để tránh chậm trễ tại hải quan Malaysia. Mỗi loại sản phẩm có yêu cầu chứng từ riêng.

• Chứng từ bắt buộc: Commercial Invoice, Packing List, Bill of Lading/Airway Bill, Certificate of Origin (ATIGA form D cho ưu đãi thuế ASEAN)
• Giấy phép sản phẩm: NPRA notification (mỹ phẩm), MOH import permit (thực phẩm), MDA registration (thiết bị y tế), Halal certificate (nếu áp dụng)
• Chứng nhận nhà máy: ASEAN GMP cho mỹ phẩm — thiếu chứng nhận này là nguyên nhân phổ biến nhất gây chậm trễ
• Nhãn mác: Phải có nhãn Bahasa Melayu trước khi hàng đến Malaysia. Hàng có nhãn chỉ bằng tiếng Anh sẽ bị yêu cầu dán nhãn lại trước khi thông quan
• Khai báo hải quan: Malaysia Customs sử dụng hệ thống uCustoms. IOR hoặc customs broker xử lý khai báo thay doanh nghiệp

Malaysia có hệ thống quy định phức tạp hơn Singapore vì có thêm yêu cầu Halal, ASEAN GMP, và nhãn mác Bahasa Melayu. Nhiều doanh nghiệp gặp vấn đề khi tự làm do không nắm rõ những yêu cầu đặc thù này.

• Tự làm — rủi ro cao: Nhiều doanh nghiệp không biết rằng Malaysia yêu cầu ASEAN GMP cho mỹ phẩm (khác Singapore), hoặc không biết khi nào Halal là bắt buộc vs tùy chọn. Sai sót dẫn đến hàng bị từ chối tại biên giới
• Tư vấn địa phương Malaysia: Hiểu rõ quy định Malaysia nhưng không biết sản phẩm có thể vào Singapore nhanh hơn (3 ngày vs 5-10 ngày). Không có khả năng so sánh quy định cross-market
• G.O.L: Phân loại sản phẩm trước → xác định Malaysia có phù hợp không → nếu có, xử lý NPRA/MOH/MDA + IOR trọn gói. Nếu nhà máy chưa có ASEAN GMP, tư vấn vào Singapore trước trong khi xử lý chứng nhận
• IOR đa kênh: G.O.L giữ giấy phép cho kênh online, nhà phân phối Malaysia giữ giấy phép cho offline — doanh nghiệp không bị phụ thuộc vào một đối tác duy nhất

Malaysia yêu cầu nhãn sản phẩm phải có thông tin bằng Bahasa Melayu theo Food Regulations 1985 và các quy định liên quan. Đây là yêu cầu khác biệt lớn so với Singapore (chỉ cần tiếng Anh).

• Thông tin bắt buộc bằng Bahasa Melayu: Tên sản phẩm, danh sách thành phần, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo, trọng lượng tịnh, thông tin nhà nhập khẩu
• Bảng dinh dưỡng: Thực phẩm cần bảng dinh dưỡng theo format Malaysia, bằng Bahasa Melayu
• Mỹ phẩm: Nhãn phải ghi rõ tên nhà sản xuất, nước xuất xứ, thành phần (INCI), và cảnh báo sử dụng bằng Bahasa Melayu
• Thực phẩm bổ sung (supplement stamp): Malaysia yêu cầu sản phẩm thực phẩm bổ sung phải có tem (stamp) riêng trên bao bì — đây là yêu cầu đặc thù của Malaysia không có ở Singapore hay Philippines. Sản phẩm thiếu supplement stamp sẽ không được phép bán
• Halal marking: Nếu sản phẩm có chứng nhận Halal, logo JAKIM phải được in đúng quy cách. Sử dụng sai logo Halal là vi phạm pháp luật
• Quy trình: G.O.L rà soát nhãn hiện tại → xác định thông tin cần bổ sung/dịch sang Bahasa Melayu → kiểm tra yêu cầu tem supplement (nếu áp dụng) → hỗ trợ thiết kế nhãn mới phù hợp quy định → kiểm tra lần cuối trước khi in sản xuất

IOR tại Malaysia là dịch vụ G.O.L đứng tên nhập khẩu, giữ giấy phép sản phẩm (NPRA/MOH/MDA), và xử lý thủ tục hải quan cho doanh nghiệp chưa có pháp nhân tại Malaysia.

• Khi nào cần: Doanh nghiệp muốn bán hàng tại Malaysia mà không cần thành lập công ty. Đặc biệt hữu ích khi đang test thị trường hoặc chưa có nhà phân phối
• IOR giữ giấy phép kênh online: G.O.L đăng ký sản phẩm dưới tên IOR cho kênh TMĐT. Nhà phân phối có thể đăng ký riêng cho kênh bán lẻ — doanh nghiệp không bị khóa vào hợp đồng độc quyền
• Tiết kiệm thời gian: Thành lập công ty Sdn. Bhd. tại Malaysia: 2-4 tuần, nhưng mở tài khoản ngân hàng và hoàn tất giấy phép kinh doanh: thêm 2-3 tháng. IOR bỏ qua tất cả
• Xử lý hải quan: IOR xử lý khai báo qua hệ thống uCustoms, thanh toán thuế nhập khẩu và SST (Sales and Service Tax), đảm bảo đầy đủ chứng từ cho từng lô hàng
• Kết hợp với Classification: G.O.L phân loại sản phẩm trước → nếu phù hợp Malaysia → IOR nhập hàng → bán online ngay. Nếu sản phẩm bị hạn chế tại Malaysia (ví dụ thiếu ASEAN GMP), tư vấn vào Singapore trước